Kira Artışında Yasal Sınır Nedir? Kiracı ve Kiraya Veren Hakları
Kira artış oranları, TÜİK endeksi uygulaması ve tarafların yasal hakları hakkında bilgilendirme.
Kira artışı, hem kiracılar hem de kiraya verenler açısından sıkça anlaşmazlığa yol açan bir konudur. Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesi kira bedelinin artırılmasına ilişkin temel kuralları belirlemekte; buna ek olarak yürürlükteki geçici düzenlemeler de önemli sınırlamalar getirmektedir.
Konut Kiraları İçin Yasal Artış Sınırı
Konut kiralarında bir yılı aşmayan kira sözleşmelerinin yenilenmesinde uygulanacak artış oranı, Türkiye İstatistik Kurumu’nun her ay açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) on iki aylık ortalaması esas alınarak belirlenmektedir. Taraflarca belirlenen artış oranı bu sınırı aşamaz; aşan kısım geçersiz sayılır.
Beş Yılı Aşan Kira Sözleşmeleri
Aynı kiracıyla beş yılı aşan kira ilişkilerinde kiraya veren, hâkim tarafından belirlenen yeni kira bedelinin tespitini talep edebilir. Bu davada hâkim, emsal kira bedellerini, TÜFE artış oranını ve kiralananın durumunu göz önünde bulundurarak hakkaniyete uygun bir kira bedeli belirler.
Kiracının Hakları
Kiracı, yasal sınırı aşan kira artışını ödemek zorunda değildir. Kiraya verenin yasal oranın üzerinde artış talep etmesi halinde kiracı bu talebi reddedebilir; fazla ödeme yapılmışsa iade talep edebilir. Ayrıca kiracı, kira bedelinin tespiti davası açma hakkına da sahiptir.
Kiraya Verenin Tahliye Hakları
Kiraya veren; kiracının kira bedelini ödememesi, kiralananı sözleşmeye aykırı kullanması, konut ihtiyacı, yeniden inşa veya esaslı onarım gibi kanunda sayılan hallerde tahliye davası açabilir. Tahliye davalarında usul kurallarına ve sürelere dikkat edilmesi büyük önem taşımaktadır.
