İşten Çıkarılırken Haklarınız Neler? Kıdem ve İhbar Tazminatına Dair Bilinmesi Gerekenler
İş akdinin feshinde kıdem ve ihbar tazminatı hak kazanma koşulları, hesaplama yöntemi ve tahsil yolları.
İş akdinin sona ermesi, çalışanlar açısından maddi ve hukuki açıdan son derece önemli sonuçlar doğurmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçilere tanınan kıdem ve ihbar tazminatı hakları, pek çok çalışan tarafından tam olarak bilinmemekte; bu durum ciddi hak kayıplarına zemin hazırlamaktadır.
Kıdem Tazminatı
Kıdem tazminatı; iş sözleşmesi belirli koşullar altında sona eren işçiye, işyerinde geçirdiği her tam yıl için ödenen bir tazminattır. Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için işçinin aynı işverende en az bir yıl çalışmış olması ve iş akdinin aşağıdaki koşullardan biriyle sona ermesi gerekmektedir.
Kıdem tazminatına hak kazandıran fesih halleri:
- İşveren tarafından geçerli ya da haklı neden olmaksızın yapılan fesih
- İşçinin haklı nedenle iş akdini feshetmesi (ücret ödenmemesi, mobbing vb.)
- Askerlik nedeniyle ayrılma
- Emeklilik, yaşlılık aylığı veya toptan ödeme almak için ayrılma
- Kadın işçinin evlenmeden itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması
- İşçinin ölümü
Kıdem tazminatı miktarı; son brüt ücret üzerinden her tam yıl için 30 günlük ücret esas alınarak hesaplanır. Yıllık tavan belirlenmiş olup bu tutarı aşan ödeme yapılamaz.
İhbar Tazminatı
İhbar tazminatı; iş sözleşmesini fesheden tarafın, karşı tarafa yasal bildirim süresi tanımadan sözleşmeyi sona erdirmesi halinde ödemesi gereken tazminattır. Bildirim süreleri işçinin kıdemine göre değişmekte olup 2 ila 8 hafta arasında uzanmaktadır.
Kıdeme göre bildirim süreleri:
- 6 aydan az çalışma: 2 hafta
- 6 ay – 1,5 yıl arası çalışma: 4 hafta
- 1,5 yıl – 3 yıl arası çalışma: 6 hafta
- 3 yıldan fazla çalışma: 8 hafta
Tazminat Alacaklarının Tahsili
İşveren tarafından ödenmeyen kıdem ve ihbar tazminatları, arabuluculuk süreci zorunlu tutulmaksızın iş mahkemesinde dava yoluyla talep edilebilir. Ancak uygulamada öncelikle arabuluculuk yoluna başvurulması önerilmektedir. Tazminat alacaklarında beş yıllık zamanaşımı süresi geçerlidir.
using WordPress and