Ticari ilişkilerde taraflar arasındaki hak ve yükümlülükleri belirleyen sözleşmeler, bir uyuşmazlık çıktığında en temel hukuki belge haline gelir. Ancak uygulamada pek çok işletme, sözleşme süreçlerine gereken önemi vermemekte ve sonradan telafi edilmesi güç hatalar yapmaktadır. Aşağıda, ticari sözleşmelerde en sık karşılaşılan beş hukuki hatayı ve bunların olası sonuçlarını ele alıyoruz.

• 01

  Yazılı Sözleşme Yapmadan Ticari İlişki Kurmak

  Sözlü anlaşmalar Türk Borçlar Kanunu kapsamında kural olarak geçerlidir; ancak bir uyuşmazlık çıktığında ispat yükü tamamen taraflardan birine yüklenir. Tutarı belirli bir eşiği aşan ticari alacaklarda yazılı sözleşme bulunmaması, tahsil sürecini ciddi ölçüde zorlaştırır. Her ticari ilişkinin yazılı bir sözleşmeye dayandırılması, hak kaybının önüne geçmenin en etkili yoludur.

• 02

  Muğlak veya Eksik Fesih Hükümleri

  Sözleşmenin hangi koşullarda ve nasıl sona erdirileceğine ilişkin açık bir düzenleme yapılmaması, pratikte en sık hukuki ihtilafa yol açan noktalardandır. “Taraflardan birinin ihlali halinde sözleşme feshedilebilir” gibi belirsiz ifadeler, ihlalin ne olduğu, bildirim süresi ve tazminat hakları konusunda tartışmalara zemin hazırlar. Fesih koşullarının somut, ölçülebilir ve bildirim süresini içerecek biçimde düzenlenmesi gerekir.

• 03

  Yetkisiz Kişi Tarafından İmzalanan Sözleşmeler

  Şirketi temsile yetkili olmayan bir çalışanın imzaladığı sözleşmeler, ticaret hukuku açısından şirketi bağlamayabilir. Özellikle anonim şirketlerde imza yetkisi tescil ve ilan edilmiş yönetim kurulu kararlarıyla belirlenir. Karşı tarafın imza yetkisini doğrulamadan sözleşme akdetmek, ilerleyen süreçte sözleşmenin geçersizliği iddiasıyla karşılaşmaya yol açabilir.

• 04

  Uyuşmazlık Çözüm Yoluna İlişkin Hüküm Eksikliği

  Sözleşmede uyuşmazlık halinde hangi mahkemenin yetkili olduğunun ya da tahkim yoluna başvurulup başvurulmayacağının belirlenmemesi, bir anlaşmazlık çıktığında tarafları gereksiz yere uzun ve maliyetli bir yetki tartışmasına sürükleyebilir. Sözleşmeye eklenecek yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk hükmü, bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.

• 05

  Standart Şablonların Özelleştirilmeden Kullanılması

  İnternetten indirilen ya da başka bir ilişki için hazırlanmış sözleşme şablonlarının, mevcut ticari ilişkiye uyarlanmadan kullanılması yaygın bir hatadır. Her ticari ilişkinin kendine özgü koşulları, tarafların farklı sorumlulukları ve sektöre özgü düzenlemeleri vardır. Genel bir şablon, bu özellikleri karşılamayabileceği gibi, ilgisiz hükümler içermesi nedeniyle de tarafları yanıltabilir.

Ticari sözleşmeler, imzalandıktan sonra değil hazırlanma aşamasında hukuki denetime tabi tutulduğunda koruyucu işlevini en iyi biçimde yerine getirir. Sözleşme öncesinde alınan hukuki destek, olası uyuşmazlıkların büyük çoğunluğunu daha başlamadan önler.